Artykuły

Badania genetyczne nad Izraelem

Czyli Ile Jest Żyda w Żydzie?

Najnowsze badania genetyczne współczesnych społeczności żydowskich na świecie pomogły ostatecznie ustalić, które grupy ludności pochodzą od starożytnych Izraelitów i w jakim stopniu różnią się pomiędzy sobą. Przedstawione wyniki badań zostały oparte na raportach zaprezentowanych przez  Ariellę Oppenheim z Uniwersytetu Hebrajskiego (z lat 2000 – 2001), Micheal’a Hammer’a (z roku 2000), University College London (z roku 2002) oraz Doron’a Behara’a (z roku 2008). Pod uwagę wzięto również wyniki badań wielu innych, pomniejszych naukowców, których jednak nie wymieniono z imienia i nazwiska. Do jakich wniosków doszli badacze?  

Badania z roku 2001- czyli najpierw ogólnie o korelacjach

W 2001 roku, grupa naukowców z Izraela, Niemiec oraz Indii, przeprowadziła badania genetyczne na semickich mieszkańcach Bliskiego Wschodu, aby porównać wspólne relacje i stopień pokrewieństwa. Ogółem przebadano sześć grup, w skład których weszli  Żydzi Kurdyjscy, Kurdyjscy Muzułmanie, Palestyńscy Arabowie, Żydzi Sefardyjscy, Żydzi Aszkenazyjscy oraz Beduini zamieszkujący tereny południowego Izraela. Aby dodatkowo uwiarygodnić wyniki badań, wzięto również pod uwagę dane genetyczne Rosjan, Białorusinów, Polaków, Berberów, Portugalczyków, Hiszpanów, Arabów, Armeńczyków i Turków z Anatolii. Większość z 95 przebadanych kurdyjskich Muzułmanów pochodziła z północnego Iraku.

Przodkowie aszkenazyjskich Żydów, którzy mieszkają dzisiaj w Izraelu, żyli w środkowej i wschodniej Europie, natomiast przodkowie sefardyjskich Żydów, zamieszkiwali południowo-zachodnią Europę, północną Afrykę oraz Bliski Wschód. Ci ostatni są nazywani często Mizrachim. Badania pokazały, iż kurdyjscy oraz sefardyjscy Żydzi są bardzo blisko spokrewnieni, różniąc się jednak nieznacznie od swoich aszkenazyjskich braci. Żydzi aszkenazyjscy pomieszali się prawdopodobnie z mieszkańcami Europy podczas swojego długiego okresy wygnania. Badania wykazały, że około 12.7% aszkenazyjskich Żydów posiada chromosom Eu 19, który znaleziono również wśród 60% wschodnioeuropejskich Chrześcijan. To oznacza, że linia rodowa ojca pochodzi od Słowian i Chazarów. Większość aszkenazyjskich Żydów, posiada jednak chromosom Eu 9 oraz inne chromosomy, które wskazują na linię rodową ojca biegnącą 2,000 lat wstecz wprost na tereny starożytnego Izraela. W artykule z listopada 2001, zamieszczonym w periodyku  The American Journal of Human Genetics,  Ariella Oppenheim z Uniwersytetu Hebrajskiego pisze między innymi, że Żydzi mają bliższe relacje genetyczne z mieszkańcami północnych rejonów Morza Śródziemnego – czyli z Kurdami, Turkami z Anatolii oraz Armeńczykami – niż z mieszkańcami południa – czyli Arabami i Beduinami.

[Źródło: www.barzan.com ; Tłumaczenie własne z języka angielskiego]

Szczegółowe wyniki badań – czyli kto jest kim w żydowskim świecie

Izraelskim haplotypem są haplogrupy  oznaczona literami J oraz E, które są typowe dla Bliskiego Wschodu. Chromosom Y – w przypadku haplogrupy J (zwanej kapłańską) – przechodzi tylko w linii ojca,  i z tego powodu kapłaństwo lewickie przechodziło z ojca na syna. Cechy tych haplogrup odnaleziono u następujących społeczności żydowskich na świecie:

Aszkenazim (czyli Żydzi niemieccy i wschodnioeuropejscy), Sefardim (czyli Żydzi hiszpańscy i portugalscy), Mizrachim (czyli Żydzi z Bliskiego Wschodu), Juhurim (czyli Żydzi z gór na Kaukazie), Italkim (czyli Żydzi włoscy), jak również w większości innych społeczności żydowskich na świecie, które zostały zaliczone do genetycznej rodziny Izraelitów.

     
Aszkenazi z Polski                           Sefardi z Portugalii                       Tamani z Jemenu

             
Mizrachi z Kurdystanu          Sefardi z Maroka               Juhuro z Kaukazu                  

Aszkenazim pochodzą także – choć w mniejszym stopniu – od ludów Europejskich, takich jak Słowianie i Chazarowie. Owe nie-izraelskie haplogrupy Y-DNA w genach tej społeczności, to elementy oznaczone jako Q (typowe dla środkowej Azji) oraz R1a1 (typowe dla mieszkańców Europy Wschodniej). Holenderscy Żydzi, oprócz genotypu izraelskiego, posiadają dodatkowo geny typowe dla mieszkańców północno-zachodniej Europy. Żydzi sefardyjscy pochodzą również – choć w mniejszym stopniu – od różnych ludów nie-izraelskich, których nazw jednak w raporcie nie wymieniono. Gruzinim (czyli Żydzi z Gruzji), jak można się tego spodziewać, są mieszanką Gruzinów i Izraelitów. Temanim (czyli Żydzi jemeńscy) są mieszanką jemeńskich Arabów i Izraelitów. Żydzi z północnej Afryki (z Maroka, Algierii oraz Tunezji) mają wyjątkowo przeważającą część genotypu izraelskiego. Żydzi libijscy są głównie Izraelitami, ale z domieszką genów ludu Berberów. Żydzi etiopscy mają niestety przede wszystkim geny etiopskie, z niewielką domieszką genów izraelskich, i to tylko w nielicznych przypadkach. Bene Izrael (czyli tzw. Marati, - Żydzi z zachodnich Indii) oraz Żydzi Koczin (albo Malabar Jehudan) z prowincji Kerala w Indiach, posiadają w większości hinduskie pochodzenie w swoim mitochondrialnym DNA, które jest linią matki. Jednakże z linii ojca, mają żydowskie korzenie.

  Bene Izrael – Żydzi Marati

  
Żydzi Koczin (Malabar Jehudan)

Uwaga! Badania DNA wykazały, że Arabowie palestyńscy (czyli słynni Palestyńczycy), posiadają pewne pokrewieństwo genetyczne z Izraelitami – a mianowicie noszą w sobie starożytny gen izraelski. Przodkami dzisiejszych Palestyńczyków mogą okazać się Żydzi, którzy zamieszkiwali Izrael i w VII wieku n.e. zostali zmuszeni do przejścia na Islam. Na początku zakładano, że wyniki badań dotyczą tylko tzw. ‘rdzennych Palestyńczyków’, nie zaś Arabów, którzy zostali przesiedleni na tereny Izraela w czasach Imperium Otomańskiego. Według danych szacunkowych, około 85% Palestyńczyków posiada dalsze lub bliższe pokrewieństwo z narodem żydowskim. Więcej o tym w następnym artykule.

Badania nad Kohenami i Lewitami

Haplotyp  Kohen Modal, który należy do haplogrupy oznaczonej jako J, był częścią starożytnego DNA Izraelitów i należał w szczególności do kapłanów Świątynnych z rodu Lewiego. Ta haplogrupa występuje wśród wielu Żydów, zarówno Aszkenazim, Sefardim, jak i Bene Izrael z Indii. Badania wykazały, że haplogrupa J – czyli kapłańska – jest typowa nie tylko dla współczesnych Żydów, ale znaleziono ją również pośród Kurdów, Armeńczyków, Palestyńskich Arabów i kilku innych pomniejszych społeczności, których w raporcie nie wymieniono. Jak wynika z raportu, około połowa aszkenazyjaskich Lewitów, posiada również nie-izraelskie geny należące do haplogrupy R1a1 (typowej dla Słowian). Wielu z ich przodków – będąc Słowianami i Chazarami – przyjęło Judaizm i zostało wszczepionych do izraelskiego drzewa genetycznego.

Badania nad żydowskimi chorobami genetycznymi

Jedną z chorób typowych dla Żydów jest tzw. Gorączka Śródziemnomorska, która jest chorobą genetyczną. Na jedną z odmian tej choroby zapadają głównie Żydzi aszkenazyjscy, niektórzy Żydzi irakijscy, Druzowie i Armeńczycy. Inna odmiana tego samego genu, powoduje inną odmianę tej samej choroby i występuje u Żydów irakijskich, Żydów północno-afrykańskich oraz Armeńczyków. Niektórzy Żydzi sefardyjscy, Arabowie i Turcy z Anatolii także posiadają ten gen.

Choroba Gauchera występuje równocześnie wśród Żydów aszkenazyjskich i wśród  niektórych Europejczyków. Mutacja genu DFNB1, który powoduje głuchotę, występuje wśród tak oddalonych od siebie grup jak Żydzi aszkenazyjscy i palestyńscy Arabowie. Mutacja raka piersi o symbolu 185delAG została wykryta wśród kobiet aszkenazyjskich, jak również wśród Żydówek z Maroka.

     
 Aszkenazi z Polski                               Aszkenazi z Niemiec               Sefardi z Maroka

Badania nad izraelskim pochodzeniem nie-izraelskich społeczności

Jak wynika z badań, dzisiejsi Samarytanie są potomkami izraelskich mężczyzn i asyryjskich kobiet. Afrykańskie plemię Lemba, które posiada szczątkowo kapłańskie geny z haplotypu Kohen Modal, chociaż nie różni się niczym od rdzennych murzynów, to jednak tradycyjnie wywodzi swoje pochodzenie od izraelskich kapłanów. Szczególnie członkowie klanu Buba noszą bliskowschodnie geny, które zostały znalezione w ich ojcowskiej linii DNA.  

Plemię Lemba tradycyjnie nie miesza potraw mięsnych z mlekiem. Członkowie plemienia nie jedzą również wieprzowiny. Obrzezują swoich męskich potomków – jednak nie w ósmym dniu, jak nakazuje Tora – ale w ósmym roku życia chłopców. Całe plemię obchodzi cotygodniowy Szabat i wierzą w jednego Boga Izraela. Pomimo nacisków sąsiednich plemion, Lemba nie zawierają małżeństw z obcoplemieńcami. Według ich własnych legend, izraelscy przodkowie plemienia przybyli do Afryki w VIII wieku p.n.e.

  
Afrykańskie plemię Lemba

Podobnie wielu hiszpańsko-języcznych Latynosów z południowego zachodu Ameryki pochodzi od tzw. Anusim, czyli hiszpańskich Żydów, którzy zostali zmuszeni do przyjęcia Katolicyzmu. Ostatnią z badanych grup, jest lud Mizo z północno-wschodnich Indii, którzy sami siebie określają jako pochodzących z izraelskiego plemienia Manassesa (B’nei Menasze). Jednak badania genetyczny nie zdołały udowodnić w ich przypadku jakichkolwiek związków ze starożytnym Izraelem. Musimy przy tej okazji pamiętać, że badania genetyczne nie są wcale doskonałe i wciąż nie potrafią udzielić odpowiedzi na wszystkie pytania. Problem polega na tym, że jeśli na przykład matka twojego ojca – czyli twoja babcia – była Żydówką, badania DNA nie zdołają tego wykazać. Jeżeli natomiast ojciec twojego ojca – a zatem twój dziadek – był Żydem, wtedy wyniki badań są w stanie jasno potwierdzić ten fakt. Jakkolwiek, tyczy się to jedynie haplogrupy kapłańskiej J oraz generalnej, afrykańsko-bliskowschodniej haplogrupy E. Nie każdego Izraelity można zatem rozpoznać po genach.

  Współczesny Samarytanin

[Źródło: www.khazaria.com ; Tłumaczenie własne z języka angielskiego]


Na koniec:  Żydowskie geny i alkoholizm

Jak wykazały badania, genetyczna mutacja, którą odziedziczyła jedna piąta Żydów na świecie, zdaje się mieć zbawienne skutki w postaci ochrony przed alkoholizmem. Ten sam ślad genetyczny jest dość powszechny wśród mieszkańców Azji, natomiast o wiele rzadszy pośród białych Europejczyków. Dr Deborah Hasin z Uniwersytetu Columbia w Nowym Jorku, która przeprowadzała te niezwykłe badania, tak o tym mówi:

Wyniki moich badań wzbogacają istniejące dowody, że genetyczna różnorodność niesie z sobą efektywną ochronę przed chorobą alkoholizmu wśród Żydów. 

Mutacja genowa pod nazwą ADH2*2, pomaga organizmowi poradzić sobie z alkoholem płynącym w żyłach. Prawie wszyscy biali Europejczycy nie posiadają odmiany genu ADH2*2. Poprzednie badania wykazały, że ta odmiana genu występuje u 20% Żydów na świecie. To powoduje, że ludzie ci są skłonni pić o wiele rzadziej i konsumują mniejsze porcje alkoholu. Mają też o wiele bardziej przykrego ‘kaca’.

[Źródło: Gene helps Jews resist alcoholism by David Derbyshire, The Daily Telegraph, September 2002 ; Tłumaczenie własne z języka angielskiego]


Artykuł Przygotował:  Bartek Świerczek

פָּרָשַׁת הַשָּׁבוּעַ

Paraszat Haszawua 

To jest Cykl tygodniowy czytania Tory czyli całego Pięcioksięgu Mojżesza w połączeniu z wybranymi fragmentami z proroków (Haftora) i z pism  Nowego Przymierza (Brit Chadasza). Cykl jednego tygodnia czytania kończy się  z dniem Szabatu, który tu jest podany.

Zapraszamy do obejrzenia draszu/wykładu do każdej paraszy. Znajdziesz go pod linkiem po lewej stronie odpowiednio do aktualnie czytanej księgi z Tory. 

Uwaga! Biblijne dni miesiąca liczone są od pojawienia się Nowiu Księżyca w Izraelu. 

ראש חדש Nów Księżyca na dziesiąty biblijny miesiąc nie był widoczny w Izraelu nie było dobrych warunków atmosferycznych aby zaobserwować. 

Zatem dzień 21 Grudnia 2017 jest automatycznie i oficjalnie dniem Rosz Chodesz czyli dniem Nowiu Księżyca.

Wobec tego wykalkulowany w IV w NE, rabinistyczny kalendarz tym razem jest przesunięty o dwa dni względem Nowiu Księżyca w Izraelu.

Tu poniżej podajemy autentyczną datę względem Nowiu Księżyca. 

Nazwa Paraszat:  

Bo - בֹּא

" Idź"

(04) Szewat 5778

20 Styczeń 2018 

Tora: שְׁמוֹת

2 Mojżeszowa 10:1 - 13:16

Haftora:

Jeremiasz 46:13 - 28

Brit Chadasza:

1 Koryntian 11:20 - 34